أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

474

قانون ( فارسى )

نيستند شفا مىيابد . هم از اين سبب است كه قرحهء بدن بيماران استسقايى و قرحهء بدن زنان باردار كه حيضشان بند آمده است ، دير علاج است و به زحمت شفا مىيابد . اگر بدن سالخورده‌اى چنان كه اشاره كرديم ترمزاج غير طبيعى باشد - كه هست - و با اين حال خون خوب و پسنديده كم داشته باشد ، قرحه‌اى كه در آن پديد مىآيد خوب نمىشود و شايد احيانا خوب شود امّا به زودى قرحه برمىگردد ؛ زيرا قبل از آنكه قرحه پاكسازى از مواد ناباب قرحه‌آور شود ، گوشت در آن روييده است . بقاياى مواد قرحه‌اى در لابلاى گوشت مانده است تا پيوند تازه رخ داده براى بار دوم را فاسد گرداند . چنين قرحه‌اى در بدن پيران كه ظاهرا خوب مىشود ، بيمار گمان مىبرد كه ديگر برنمىگردد ، و مىبيند كه قرحه خشك شده است و برهم آمده و همديگر را گرفته است و در حقيقت بايد چنين فكر كند كه واقعا خوب شده است . امّا مىبيند كه از كمترين حركتى ، جنبيدنى و از اثر سرفه كردنى ، از صدمه ديدنى و يا از دراز كشيدن ناپسند و نامناسب و غيره و غيره باز قرحه پيدا شد و بعد از خداحافظى منافقانه به جاى خود برگشت و رحل اقامت افكند . در برخى از قرحه‌ها گوشت مىرويد و اين گوشت روييدن چند حالت دارد : 1 - گوشت مىرويد اما زياد از حد لازم مىرويد . 2 - گوشت به اندازهء كافى و لازم و به حالت طبيعى در قرحه مىرويد . قرحه‌اى كه در آن گوشت زائد از حد لازم مىرويد ، عبارت از قرحه‌اى است كه قبل از پاكسازى قرحه به‌طور كامل ، گوشت در آن شروع به روييدن كرده است . و قرحه‌اى كه گوشت به ميزان لازم و طبيعى در آن رويد آن است كه بعد از پاكسازى كامل گوشت شروع به روييدن كرده است . اگر قرحه طول كشيد و خوره گشت و متعفن شد و از گوهر قرحه كاهش بسيار روى داد ، اگر خوب شود جاى قرحه گود مىماند و پر از گوشت نمىشود و بويژه اگر كهنه شده باشد و مثلا يك سال يا بيشتر از يك سال طول كشد . اگر قرحه سفالى شده باشد ، منظورم اين است ناصور در رويه پيدا و سفت و سخت باشد و كهنه شود و مدت درازى يعنى يك سال يا بيشتر از يك سال دوام كند ، اگر خوب شود جاى قرحه چنان كه طبيعى است پر نمىشود . و حتما استخوانى از استخوانهاى همجوارش بيرون مىآيد . اگر قرحه ناشى از مادهء خلط سودايى است و مىخواهى معالجه‌اش كنى و توقع دارى كه خوب شود بايد هرچه را كه از اثر قرحه فاسد شده كاملا بيرون اندازى تا به گوشت صحيح و درست و يا استخوان درست و بىخلل مىرسى . و گرنه تا ذره‌اى از گوشت يا استخوان فاسد شده مانده باشد شفاى قرحه محال است . - قرحه از چه سببى فاسد مىشود ؟ - سببهاى احتمالى متعددى دارد : 1 - اندام قرحه‌زده ناتوان است و هر ماده‌اى به سويش آيد از آن استقبال مىكند و يارا و توان نپذيرفتن را ندارد .